Panik Atak ve Panik Bozukluk

Panik atak, gerçek bir tehlike veya belirgin bir neden yokken şiddetli fiziksel tepkileri tetikleyen ani ve yoğun bir korku nöbetidir. Kalp çarpıntısı, terleme ve nefes darlığı gibi fiziksel belirtilerle kendini gösterir. Panik ataklar meydana geldiğinde, kontrolünüzü kaybettiğinizi, kalp krizi geçirdiğinizi veya hatta öldüğünüzü düşünebilirsiniz. 

Panik Bozukluk ise gelecekteki panik ataklar hakkında sürekli endişe hali ve atakların yaşandığı yerlerden kaçınma gibi davranışların görüldüğü bir psikolojik rahatsızlıktır. Panik atağın kendisi yaşamı tehdit etmese de, panik bozukluk gelişmesi durumunda kişinin hayatı oldukça kısıtlanır ve yaşam kalitesi önemli ölçüde düşer.

Panik Bozukluk ve Fobi arasındaki fark nedir?

Herkes korktuğu bir durumla karşılaştığında bu fiziksel duyumları yaşayabilir. Örneğin belirli hayvanlar, asansör gibi kapalı alanlar veya sunum yapma gibi bir durum kişide korku ve kaygı yaratıyorsa rahatsız edici fiziksel duyumlar yaşanabilir. Buna fobi denir. Korkulan şeyden veya durumdan uzaklaşıldığında fiziksel belirtiler genellikle kısa sürede azalır.

Ancak Panik Bozuklukta kişi yaşadığı panik atak belirtilerinin kendisinden korkmaya başlar. Kalp çarpıntısı, nefes darlığı, baş dönmesi veya bayılacak gibi hissetmek tehlikeli olarak yorumlanabilir ve bu durum yeni panik atak yaşama korkusunu tetikler.

Herkes Panik Atak Yaşar mı?

Panik atak aslında oldukça yaygındır. Birçok insan hayatının belli bir döneminde panik atak yaşayabilir. Ancak çoğu kişi bu ataklar hakkında yoğun endişe hissetmez. Belirtiler kısa sürede geçer ve günlük yaşam üzerinde önemli bir etkisi olmaz.

Bununla birlikte, bazı insanlar tekrarlayan ve uzun süre devam eden panik ataklar yaşayabilir. Bunun nedenlerinden biri, panik ataklarla ilgili geliştirilen korkutucu düşüncelerdir. Panik ataklar belirtilerinin tehlikeli ve hiç yaşanmaması gerektiği yönündeki düşünceler zamanla Panik Bozukluğun sürmesine katkıda bulunur.

Panik Atakla İlgili Fiziksel Hisleri Anlamak

Panik atak belirtileri vücudun alarm sisteminin aktif hale geldiğini gösterir. Beyin bir tehdit algıladığında, vücudun kendini korumak için kullandığı “savaş, kaç veya dona kal” tepkisini devreye sokar. Adrenalin salgılanır, kalp daha hızlı atar, nefes hızlanır, kaslar gerilir ve dikkat çevredeki olası tehlikelere yönelir. Bu nedenle çarpıntı, nefes darlığı, baş dönmesi, göğüs sıkışması, terleme, karıncalanma veya mide rahatsızlığı gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bu belirtiler korkutucu olabilir, ancak çoğu zaman vücudun tehlikeye karşı verdiği doğal ve geçici tepkilerdir.

Gerçek bir tehlike karşısında bu tepki hayatta kalmaya katkı sağlar. Çünkü tehdidi fark etmemize ve hızlı tepki vermemize yardımcı olur. Örneğin bir hırsız eve girdiğinde, “Savaş–Kaç–Dona Kal” tepkisi bizi savaşmaya, kaçmaya veya saklanıp hareketsiz kalmaya hazırlayabilir.