Bunları Yaşıyor Musunuz?
- Sürekli bir şeyleri yanlış yapmış olabileceğinizden endişe etmek
- Kapıyı, ocağı veya prizleri tekrar tekrar kontrol etmek
- Kirlenme veya hastalık bulaşması korkusu yaşamak
- Rahatsız edici düşünceleri zihninizden uzaklaştıramamak
- Belirli davranışları yapmazsanız kötü bir şey olacağı hissine kapılmak
OKB belirtilerinin yaşamınızı etkilediğini düşünüyorsanız, yüz yüze veya online terapi seçenekleri hakkında bilgi almak için benimle iletişime geçebilirsiniz.
OKB'de Obsesyon ve Kompulsiyon
Obsesyonlar
Takıntı olarak adlandırılan obsesyonlar, rahatsız edici, istenmeyen ve tekrar eden düşünceler, dürtüler veya imgelerdir. Bu düşünceler yoğun sıkıntı ve kaygıya yol açar. Bazı kişiler akıllarına obsesyon geldiği zaman panik atak, güçlü tiksinti duyguları veya bir şeyin “tam doğru” olmadığı hissini yaşayabilir. Bu nedenle, bir şey doğru görünene, doğru hissedilene ya da “tam oldu” hissi oluşana kadar huzursuzluk devam edebilir.
Kompulsiyonlar
Kompulsiyonlar, obsesyonların yarattığı kaygı, huzursuzluk veya rahatsızlık hissini azaltmak amacıyla yapılan davranışlar ya da zihinsel eylemlerdir. Kontrol etme, yıkama, tekrar tekrar emin olmaya çalışma, sayma, dua etme, içinden belirli cümleleri tekrar etme ya da kaçınma gibi davranışlar şeklinde ortaya çıkabilir.
Kısa vadede kompulsiyonlar rahatlama sağlıyor gibi görünse de bu rahatlama geçicidir. Uzun vadede obsesyon ve kaygı döngüsünün devam etmesine neden olabilir.
Obsesyonlar (takıntılar) normal mi? Evet!
Sadece OKB’si (Obsesif Kompulsif Bozukluk) olan kişilerin değil, herkesin aklına zaman zaman rahatsız edici, istenmeyen veya tuhaf düşüncelerin geldiğini bilmek önemlidir. Bu tür düşünceler insan zihninin doğal ürünleridir ve oldukça yaygındır. Tek başına bu düşüncelerin varlığı bir ruhsal soruna işaret etmez.
Obsesyonlar; yoğun kaygıya neden olmaya başladığında, kişinin günlük yaşamını etkilemeye başladığında ve bu kaygıyı azaltmak için tekrarlayıcı davranışlar veya zihinsel ritüeller yapılmasına yol açtığında OKB’den söz edilebilir. Kişi bu düşüncelerin gerçekleşmesinden, kendisi hakkında bir şey ifade etmesinden veya kontrolünü kaybetmesine neden olmasından endişe duyar.
Özellikle düşünce ve kompulsiyonlara harcanan zaman arttığında ve iş, okul, ilişki veya günlük yaşam alanlarında belirgin zorluklar ortaya çıktığında profesyonel destek gerekir.
OKB Görünümleri
OKB farklı kişilerde farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Aşağıda OKB’nin en sık görülen obsesyon ve kompulsiyon türlerinden bazılarını bulabilirsiniz.
Bulaşma ve Temizlik
Kişi mikrop, kir, hastalık veya kimyasal maddeler nedeniyle zarar göreceğinden korkar. Bu nedenle sık sık el yıkama, temizleme veya kaçınma davranışları gösterebilir.
Kontrol Etme
Kapının kilitli olup olmadığı, ocağın kapatılıp kapatılmadığı veya bir hata yapılıp yapılmadığı konusunda yoğun şüpheler yaşanır. Kişi tekrar tekrar kontrol etme ihtiyacı hisseder.
İlişki OKB'si (ROCD)
Kişi ilişkisinin doğruluğunu, partnerine karşı hislerini veya partnerinin uygun biri olup olmadığını sürekli sorgulayabilir.
Simetri ve Düzen Obsesyonları
Eşyaların belirli bir düzende olması veya bir şeylerin “tam doğru” hissettirmesi ihtiyacı ön plandadır. Düzen bozulduğunda yoğun rahatsızlık hissedilebilir.
Mükemmeliyetçilik ve "Tam Olmalı" Hissi
Bir işi kusursuz yapma veya eksiksiz tamamlamaya yönelik yoğun bir ihtiyaç duyulur. Hata yapma düşüncesi ciddi kaygıya yol açabilir.
Sorumluluk ve Hata Yapma Obsesyonları
Kişi, yaptığı veya yapmadığı bir şey nedeniyle kendisinin ya da başkalarının zarar görebileceğinden yoğun şekilde endişe duyar.